Reactie van Namens Amsterdammers. op het Parool-artikel De Republiek Amsterdam 3 oktober 2025 getiteld: ‘Op het stadhuis woedt een machtstrijd die Halsema niet langer kan negeren‘

‘Op het Stadhuis woedt een machtsstrijd die Halsema niet langer kan negeren’, kopt De Republiek Amsterdam in het Parool afgelopen zaterdag. Ambtenaren krijgen nu de schuld van een falend gemeentebestuur. Met verkiezingen in zicht gaan de debatten ineens over de vraag wat we aan moeten met de ambtenaren. Maar de realiteit is dat de bestuurders het 4 jaar lang verprutst hebben.

Rapport na rapport is er verschenen over de slechte werkomstandigheden in de gemeentelijke organisatie. Stond Amsterdam 20 jaar geleden standaard in de top 10 of zelfs top 3 van meest geliefde werkgevers, sinds de grote reorganisatie onder leiding van toenmalig gemeentesecretaris Arjen van Gils 10 jaar geleden is Amsterdam uit de voorkeurslijstjes verdwenen. Het ziekteverzuim is gestegen van 6,4% in 2021 naar 9,6% in 2025. Daarnaast stijgt de gemeentelijke schuld naar ongekende hoogte, liggen straten en stoepen bedekt met afval en lopen de onderhoudsachterstanden op alle fronten op. Wat doe je dan als college van burgemeester en wethouders? Juist: je wijt het aan je ambtenaren in de hoop dat het jou niet wordt aangerekend bij de aanstaande verkiezingen.

Heel cynisch start de Republiek Amsterdam met het voorbeeld van de ambtenaar (‘een minderheid’) die in de zomer doorwerkt, liefst vanuit huis, om vervolgens in de drukke maanden september of oktober op vakantie te gaan. Dit zou een voorbeeld zijn van de logheid van het ambtelijk apparaat dat door wethouders nauwelijks te doorbreken valt. De suggestie is dat ambtenaren lui zijn en niet willen werken. Dat is lekker prijsschieten, want met ambtenaren bashen doet menigeen graag mee. Maar niemand stelt blijkbaar de vraag waarom een aantal ambtenaren dit zo doet, de veelheid aan rapporten over arbeidsomstandigheden ten spijt.

Bij slechte sociale veiligheid, discriminatie en intimidatie is bekend dat medewerkers verschillend reageren. Sommigen zeggen hun baan op, anderen gaan de strijd aan en weer anderen gaan in de vermijdingsstand. In de zomer thuiswerken en in drukke tijden je vakantie opnemen is daarvan een typisch voorbeeld.

De meeste Amsterdamse bestuurders zijn niet geliefd bij hun ambtenaren omdat ze geen keuzes maken waardoor alles prioriteit heeft. Als iets niet kan, reageren ze door extra druk te zetten. Een grote klacht onder ambtenaren is bovendien niet als mens gezien te worden. Er zit iets respectloos naar eigen medewerkers in het huidige linkse stadsbestuur. Verplicht vegetarisch eten in de bedrijfskantine is daarvan een symbool, net als het feit dat je geen gewone melk meer in de koffie mag omdat het college bepaalt dat dat niet deugt. Ondertussen weet heel de Stopera van collegevergaderingen waar de vleeskroketten eerder op zijn dan de vegetarische. Het lijkt allemaal kinderachtig, maar symbolen duiden vaak op dieperliggende problemen.

Moet er niks veranderen dan? Jawel, er moet veel veranderen en met name in de cultuur van de organisatie. Daarbij is een bekend principe dat ‘de trap van bovenaf schoon wordt geveegd’. Maar dit College veegt de trap van onderaf. In de buurtbezoeken die Namens Amsterdammers. wekelijks heeft door de hele stad, wordt meer geklaagd over politici dan over ambtenaren. Vaak worden ambtenaren beschreven als betrokken en welwillend. De grootste klacht is dat niemand in deze stad meer iets lijkt te kunnen oplossen. Alleen door ambtenaren te waarderen en hen in de juiste positie te zetten zodat ze zaken KUNNEN oplossen, komt er energie vrij, daalt het ziekteverzuim en komt er binding tussen bestuurders en ambtenaren. Geloof me, op een nieuwe machtsstrijd tussen bestuurders en ambtenaren zit niemand in deze stad te wachten. Doe iets aan het oplossend vermogen van de bestuurders en applaus zal je deel zijn.

Grethe van Geffen

Lijsttrekker Namens Amsterdammers.
www.namensamsterdammers.nl